Strona główna » Aktualności » Artykuły » Rynek Sztuki w Polsce – recenzja książki Moniki Bryl
9788301183578

Poznanie polskiego rynku sztuki z punktu widzenia osoby, która do tej pory nie miała z nim wiele wspólnego, nie jest prostym zadaniem. Na przeszkodzie niejednokrotnie stoi jego hermetyczność, brak ustrukturyzowanej wiedzy fachowej i aura tajemnicy otaczająca dzieła sztuki. Nowy przewodnik po rynku sztuki jest pierwszą tego typu pozycją, która w sposób rzetelny, kompleksowy i przystępny, przekazuje wszystkie informacje, które będą niezbędne aby na tym rynku poruszać się swobodnie.

Dr Monika Bryl jest z wykształcenia historyczką sztuki i socjolożką. Dzięki długotrwałej praktyce antykwarycznej w niezwykle zręczny sposób łączy naukowe zacięcie, dociekliwość i prawdziwe znawstwo właściwe doświadczonym specjalistom. W efekcie czytelnik otrzymuje niezwykle rzetelny obraz polskiego rynku sztuki, wzbogacony o wiele detali, dzięki którym może poczuć się jak za kulisami najlepszego antykwariatu. Jest to wiedza tym cenniejsza, że jak zaznacza sama Bryl, często nieustrukturyzowana, pozostająca w sferze doświadczenia praktycznego, i z tego względu niedostępna dla początkujących kolekcjonerów.

W przeciwieństwie do recenzowanego niedawno na łamach Numarte Zacznij Kochać Dizajn, Rynek Sztuki w Polsce nie jest lekturą lekką. Monika Bryl stara się naświetlić wszystkie aspekty rynku sztuki, które mogą być istotne nie tylko dla poczatkujących, ale i zaawansowanych kolekcjonerów. Co więcej, dzięki wnikliwości autorki, która uwidacznia się nie tylko przy opisie poszczególnych aspektów rynku, ale także umiejętnemu doborowi informacji, pozycja ta będzie z pewnością pomocna nawet dla doświadczonych galerzystów i antykwariuszy. Czytelnik ma okazję rozpocząć swoją przygodę z rynkiem sztuki od zapoznania się z jego strukturą, typologią obiektów na nim występujących oraz podziałem uczestników tego rynku. Już w tej początkowej części książki autorka dzieli się swoim bezcennym doświadczeniem, dzieląc się uwagami na temat potencjalnych zagrożeń czyhających na miłośników dzieł sztuki.  Doskonałym uzupełnieniem tego wstępnego rozpoznania rynku jest podrozdział dotyczący kwestii prawnych oraz statystyki dotyczące rynku – do tej pory niezwykle rzadko spotykane w jednym, popularnym opracowaniu. Kolejne rozdziały dotyczą kwestii niezwykle ważkich z punktu widzenia kolekcjonera – kwestii oceny autentyczności obiektów oraz wyceny dzieł sztuki. Każde z tych zagadnień potraktowane jest bardzo szeroko, dzięki czemu możemy dowiedzieć się wiele nie tylko na temat metod fałszowania dzieł sztuki, znaczenia i oceny rangi eksperta na rynku czy wpływu stylistycznych i fizycznych aspektów dzieła na jego wartość materialną. Bryl wiele miejsca poświęca również nakreśleniu wewnętrznej struktury rynku: niezwykle rzetelnie przedstawia wszystkie najważniejsze płaszczyzny zainteresowania kolekcjonerów, z uwzględnieniem najważniejszych autorów, rozpoznawania wartości oraz oryginalności obiektów oraz średnich przedziałów cenowych, w których takie obiekty się sprzedają. Tym samym, możemy dowiedzieć się zarówno dlaczego Monachijczycy są wysoko cenieni na rynku, jakie cieszą się największą wartością kolekcjonerską, czy też w jaki sposób ocenić wartość sreber.

Ostatnią część książki autorka poświęca analizie polskiego rynku sztuki z uwzględnieniem panujących obecnie trendów i jego możliwości rozwoju. Znajdziemy tutaj szereg przydatnych rad dotyczących tego, w jakich miejscach najlepiej rozpocząć przygodę z kolekcjonowaniem, które galerie warto odwiedzać i jak negocjować cenę dzieła sztuki.

Jeśli można mieć jakiekolwiek zarzuty wobec Rynku Sztuki w Polsce, to będą to właśnie drobne braki, dotyczące informacji które mogłyby znaleźć się w tej części książki. Wywodząc się bezpośrednio ze środowiska antykwarycznego, autorka zdecydowanie więcej informacji poświęca zagadnieniom obiegu antykwarycznego i aukcyjnego, niż problemom, z którymi czytelnik może natknąć się przy okazji wizyty w galerii. Naturalnie, taka sytuacja jest dosyć powszechna w literaturze przedmiotu i w dużej mierze wynika z hermetyczności środowiska galeryjnego i utrudnionego dostępu chociażby do cen transakcyjnych, jednak kompletne opracowanie dotyczące rynku powinno nieco więcej miejsca poświęcić temu – skądinąd  największemu – segmentowi rynku sztuki. Tym bardziej, że takie pominięcie wiąże się również z brakiem wyraźnie zaznaczonego podziału na rynek pierwotny i wtórny, które to pojęcia będą niezwykle istotne w praktyce dla każdego kolekcjonera.

Autorka w marginalny sposób traktuje również kwestię dzieła sztuki widzianego z perspektywy ekonomii i potencjały inwestycyjnego. Mimo, że w tym wypadku rzeczywiście zalecana jest niezwykła ostrożność ze względu na szereg czynników, które wymienia Bryl, nie sposób zupełnie pomijać rosnącego zainteresowania kolekcjonerów tym inwestycyjnym aspektem nabywania dzieł sztuki. W związku z powyższym, w książce zabrakło informacji o mechanizmach lewarowania cen dzieł sztuki; z drugiej strony zaś omówienia punktów wspólnych rynku finansowego i rynku sztuki, np. art bankingu, leasingu dzieł sztuki, opcji kredytowania zakupu i pokrewnych.

Pomimo tych drobnych braków, Rynek Sztuki w Polsce jest pozycją niezwykle ważną. Autorka bardzo wnikliwie i kompetentnie rysuje panoramę zagadnienia oraz przedstawia wszystkie aspekty z którymi potencjalnemu kolekcjonerowi z pewnością przyjdzie się kiedyś zmierzyć. W świetle ciągłych trudności w dostępie do informacji na temat zagadnienia i nikłej liczbie publikacji dotyczących rynku sztuki, można śmiało powiedzieć, że Rynek Sztuki w Polsce jest niezbędnym kompendium każdego zainteresowanego kolekcjonowaniem dzieł sztuki. 

Sara Kiedroń

INNI CZYTALI RÓWNIEŻ