Strona główna » Aktualności » Artykuły » Wewnątrz Caravaggia / Wystawa w Palazzo Reale w Mediolanie
Caravaggio odpoczynek w czasie ucieczki do egiptu

Dzieła Caravaggia często do nas wracają. W Europie - najczęściej we Włoszech - co kilka lat organizowana jest duża wystawa płócien mistrza światłocienia, za każdym razem odkrywająca w jego twórczości coś nowego lub ukazująca ją w nowym świetle. Trudno także wyobrazić sobie zwiedzanie Rzymu bez zaglądnięcia do znajdującego się niedaleko Panteonu kościoła San Luigi dei Francesi, w którym znajdują się trzy prace artysty przedstawiające św. Mateusza. Czego nowego o mistrzu możemy dowiedzieć się w Mediolanie?

„Dentro Caravaggio”, czyli „Wewnątrz Caravaggia” to tytuł wystawy otwartej 29 września (w dniu urodzin malarza) w Palazzo Reale w Mediolanie, której kuratorką jest Rossella Vodret. Prezentowane jest na niej 20 dzieł mistrza, nigdy dotąd razem nie wystawianych. Płótna pochodzą z najważniejszych muzeów i kolekcji włoskich i światowych. Interesujące jest jednak przede wszystkim to, że towarzyszą im zdjęcia rentgenowskie dzieł, pozwalające - dzięki multimedialnej aparaturze - odkryć i przeanalizować poszczególne etapy ich powstawania. Stąd zaczerpnięto tytuł wystawy. Można na przykład zaobserwować, że na płótnie „Odpoczynek w czasie ucieczki do Egiptu” wielki anioł znajdujący się w centrum dzieła początkowo umieszczony był w prawym rogu i miał znacznie mniejsze rozmiary – następnie Caravaggio przeniósł go na środek, przesuwając nieco w prawo postać Marii. W dziele „Wróżenie z ręki” widać, że tam, gdzie obecnie znajduje się cyganka artysta namalował wcześniej Madonnę ze złożonymi rękami. Zaś w „Chłopcu ugryzionym przez jaszczurkę” widoczne są ślady podpórki dla rąk, której Caravaggio używał malując detale twarzy.

Na wystawie można podziwiać między innymi „Świętą Rodzinę ze Świętym Janem Chrzcicielem” (Metropolitan Museum, Nowy Jork), „Salome z głową Świętego Jana” (National Gallery, Londyn), a także „Ekstazę Św. Franciszka” (Wadsworth Atheneum of Art, Hartford).


Szczególną uwagę zwracają wczesne dzieła artysty. Gdy Michelangelo Merisi namalował „Odpoczynek w czasie ucieczki do Egiptu” (1597), miał tylko 26 lat, ale w tym dziele wieku młodzieńczego można już dostrzec wszystkie charakterystyczne cechy jego stylu – między innymi pozbawione idealizacji wyobrażanie rzeczywistości, naturalne wymiary postaci oraz grę światłocienia, czyniącą kompozycję bardziej tajemniczą i dynamiczną. To jedno z niewielu jego dzieł ukazujących scenę oświetloną jasnym światłem słońca, na tle naturalnego pejzażu. W tym samym roku Caravaggio namalował także obie wersje „Chłopca ugryzionego przez jaszczurkę”, w których porusza wyraz twarzy chłopca, ukazujący nagły ból z powodu ugryzienia.

Kilka lat później powstała „Judyta odcinająca głowę Holofernesowi” (1602), ukazujący tragiczny moment zawieszenia między życiem a śmiercią, dramatycznie podkreślony czerwienią znajdującego się w tle płótna.

Częścią ekspozycji jest także obszerny stan badań oparty na najnowszych analizach dokumentów, któremu zawdzięczamy między innymi bardziej precyzyjne datowanie niektórych dzieł oraz nowe szczegóły z życia artysty. Badania te wykazują na przykład, że malarz przybył do Rzymu z Lombardii dopiero w roku 1596, a nie, jak do tej pory uważano, w 1592. Do tej pory nie wiadomo jednak jak wyglądało jego burzliwe życie w ciągu tych czterech lat.

Sztuka Caravaggia została odkryta na nowo w XX wieku dzięki badaniom Roberta Longhiego, który w 1951 roku zorganizował wystawę jego dzieł właśnie w Palazzo Reale. Dziś prace Caravaggia powróciły do Mediolanu pozwalając nam spojrzeć na nowo na dorobek artysty i jeszcze bardziej zgłębić sekrety jego malarstwa. W ciągu pierwszych dwóch tygodni przedsprzedaży biletów sprzedano ich ponad 60 tysięcy.

 

fot. materiały prasowe / Caravaggio Odpoczynek w czasie ucieczki do Egiptu

Krystyna Szulczyńska

INNI CZYTALI RÓWNIEŻ