Strona główna » Aktualności » Artykuły » Wielka sztuka na małym ekranie – wybór 10 filmów o sztuce
Filmy

Pogoda za oknem przybrała w ostatnich dniach mniej letni charakter, a o szyby w oknach coraz częściej bębnią krople deszczu. To doskonały moment, by zaszyć się w domu i nadrobić filmowe zaległości. Przedstawiamy selekcję 10 filmów poruszających temat szeroko rozumianej sztuki.

O północy w Paryżu (2011)

Jeśli lubisz komedie romantyczne, amerykańsko-hiszpańskie O północy w Paryżu w reżyserii Woody'ego Allena jest propozycją dla Ciebie. Film opowiada o perypetiach pary narzeczonych – Gilla (w tej roli Owen Wilson) i Inez (Rachel McAdams), którzy przed ślubem wybierają się w podróż po Francji wraz z bogatymi rodzicami przyszłej panny młodej. Romantyczna i sielankowa w zamierzeniu wyprawa komplikuje się, gdy na jaw wychodzą skrywane dotychczas niechęci, a dodatkowo, w czasie swojej podróży narzeczeni trafiają na wyrafinowanego znawcę sztuki Paula oraz zmysłową Adrianę. O północy w Paryżu to obraz cieszący się uznaniem zarówno krytyków, jak i widzów z całego świata. Przez film przewija się także wielu słynnych postaci ze świata sztuki, m.in. Gertruda Stein czy Salvador Dali.

Uśmiech Mony Lizy (2003)

Akcja filmu toczy się jesienią 1953 roku. Katherine Watson (Julia Roberts) przyjeżdża do Nowej Anglii, by nauczać historii sztuki na Wellesley College. Obrotna, nowoczesna kobieta spodziewa się po mającej reputację najlepszej uczelni dla kobiet progresywności i promowania niezależnego myślenia. Wprowadza obok sztywnego kanonu sztuki, artystów posługujących się nowymi technikami, m.in. Jacksona Pollocka. Ku swojemu zdziwieniu natrafia jednak na wszechobecny konformizm i konserwatyzm. Katherine dla jednych studentek staje się wzorem, inne zaś uznają ją za swoją przeciwniczkę. Uśmiech Mony Lisy w reżyserii Mike'a Newella to ciekawe studium sytuacji kobiet w latach 50-tych XX wieku.

Wyjście przez sklep z pamiątkami (2010)

Obraz w reżyserii Banksy'ego – ukrywającego się pod pseudonimem brytyjskiego artysty graffiti - stanowi interesujący mariaż komedii i dokumentu. Film przedstawia prawdziwą historię francuskiego sklepikarza, właściciela tytułowego „sklepu z pamiątkami”, który postanowił odnaleźć enigmatycznego Banky’ego (ze zrozumiałych względów artysta gra w filmie również jedną z głównych ról) i zaprzyjaźnić się z nim. Wyjście przez sklep z pamiątkami to z pozoru lekki, sympatyczny obraz, który - choć świetnie nadaje się na niedzielne popołudnie - równocześnie pokazuje brutalną rzeczywistość rynku street art.

Frida (2002)

Film Julie Taymor to dramat biograficzny - opowieść o burzliwym romansie wybitnej meksykańskiej malarki Fridy Kahlo (wcieliła się w nią Salma Hayek) z jej mentorem, a następnie mężem Diego Riverą (Alfred Molina). Niezwykły życiorys Fridy powoduje, że obraz nabiera także szerszej wymowy – dotyka tematu rewolucji w Meksyku, ilustruje cierpienia artystki w związku z poważnym wypadkiem samochodowym, z którego konsekwencjami mierzyła się do końca życia – i które to pośrednio przyczyniły się także do jej śmierci 1954 roku. Frida to obraz intensywny - nieco cięższy od naszych wcześniejszych propozycji, ale z pewnością wart poświęconego mu czasu. Na ekranie można zobaczyć również wiele z dzieł artystki, które często powstawały w momentach ważnych lub wstrząsających dla niej - np. po tym jak mąż zdradził ją z jej siostrą, lub niedługo po utracie ciąży.

Złota dama (2015)

Złota dama w reżyserii Simona Curtisa to oparta na faktach opowieść o walce Marii Altmann (wciela się w nią Helen Mirren) o zwrot zrabowanego jej siostrze przez nazistów w czasie tzw. austriackiej nocy kryształowej portretu – Złotej Adeli, inaczej Portretu Adeli Bloch-Bauer I jednego z najsłynniejszych i najdroższych obrazów w historii. Złota dama to dowód na to, że życie pisze czasem doskonałe scenariusze – wcale nie gorsze od tych tworzonych przez najwybitniejsze talenty rodem z Holywood. Ten film to także opowieść o uzyskanej po latach sprawiedliwości - jak powiedziała kiedyś sama Maria Altmann, była ona podstawowym powodem podjęcia próby odzyskania obrazu. Złota dama może skłonić odbiorcę do stawiania wielu ważnych pytań na temat losu dzieł rabowanych w czasie II wojny światowej.

Dziewczyna z perłą (2003)

Film Petera Webbera jest adaptacją powieści Tracy Chevalier pod tym samym tytułem. Obydwa dzieła przedstawiają historię powstania obrazu Dziewczyna z perłą Johannesa Vermeera. Tytułowa dziewczyna to 17-letnia Griet, zatrudniona jako służąca w domu Vermeerów, w której malarz niespodziewanie odkrywa swoją bratnią duszę. Staje się ona powierniczką i muzą artysty, a owocem fascynacji jej osobą jest właśnie słynny dziś obraz. Historia ta, choć stanowi jedynie luźną interpretację i nie jest oparta na faktach, z pewnością może przemówić do wyobraźni.

Vinci (2004)

Vinci to z kolei propozycja dla widzów preferujących opowieści kryminalne i sensacyjne, choć w filmie tym nie brakuje też humoru. Obraz Juliusza Machulskiego przedstawia fikcyjną historię kradzieży bodaj najsłynniejszego i najdroższego obrazu w polskich kolekcjach – Damy z gronostajem autorstwa słynnego renesansowego geniusza Leonardo da Vinci. W głównych rolach zobaczyć można gwiazdy polskiego kina: Roberta Więckiewicza, Borysa Szyca, Jana Machulskiego i Kamilę Baar-Kochańską.

Modigliani, pasja tworzenia (2004)

Obraz Micka Davisa jest dość luźną biografią jednego z najsłynniejszych, współczesnych włoskich malarzy – Amadeo Modiglianiego (grany przez Andy’ego Garcie). Ten nietuzinkowy artysta przedstawiony jest jako osoba egoistyczna, ale też pełna charyzmy i swoistego uroku. Film prezentuje wybór faktów z życia Modiglianiego, w tym m.in. historię jego miłości do Jeanne Hébuterne oraz konfliktu z inną legendą malarstwa – Pablo Picasso.

Dziewczyna z fabryki (2006)

Factory Girl George’a Hickenloopera to kolejna biografia w naszym zestawieniu. Przedmiotem tego obrazu jest postać Edie Sedgwick (w tej roli Sienna Miller), amerykańskiej aktorki i muzy słynnego malarza Andy’ego Warhola. Dzięki kontaktowi z młodym artystą, który obiecuje jej, że uczyni z niej gwiazdę, życie Sedgwick nabiera niezwykłego tempa. Jak się jednak okazuje, sława staje się dla dziewczyny zbyt dużym ciężarem. Film świetnie komplementuje otwartą od 15 marca 2016 roku wystawę prac Warhola Live Factory 2: Warhol by Lupa w Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie.

Basquiat – taniec ze śmiercią (1996)

Naszą listę zamyka Basuiat – taniec ze śmiercią Juliana Schnabela. Co ciekawe, jest to kolejna opowieść powiązana z nazwiskiem Andy’ego Warhola. Film przedstawia historię życia młodego, czarnoskórego chłopaka pochodzenia haitańsko-portorykańskiego, Jean-Michela Basuiata, od którego Warhol za niewielkie pieniądze kupuje obraz. Chwila ta staje się momentem przełomowym w życiu młodego artysty. Niestety, podobnie jak w przypadku Edie Sedgwick, sława okazuje się być dla młodzieńca zgubna. Film Jean-Michelu Basquiacie będzie można oglądać 22 sierpnia w cyklu Mistrzowie Sztuki Nowoczesnej w krakowskim Samo Ż, a jego pokaz poprzedzony będzie prelekcją Piotra Zdybała. 

Bartosz Świątek

INNI CZYTALI RÓWNIEŻ